Loading ...

 

 สุนัฏฐา เจริญผล

ศึกษานิเทศก์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 4

เพศศึกษา 16 คาบ/ปี... จัดได้ ไม่ยากเลย

 

           สุนัฏฐา เจริญผล ศึกษานิเทศก์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครศรีธรรมราช เขต 4 ยอมรับว่าตัวเธอใช้เวลากว่าสามปีในการทำงานกับโครงการก้าวย่างอย่างเข้าใจ จึงกล้าพูดเรื่องเพศอย่างสบายใจ

ตอนที่ได้รับมอบหมายให้มาร่วมอบรมในโครงการฯ ครั้งแรกเมื่อปี 2549 ที่สงขลา ตอนนั้น ลำบากใจมาก ไม่อินกับงานเรื่องเพศเลย ยอมรับนะว่าขนลุกเมื่อต้องทำกิจกรรมคำถาม 9 ข้อ (กิจกรรมที่ให้ผู้เข้าอบรมตอบคำถามเกี่ยวกับเรื่องเพศของตัวเอง โดยเขียนลงในกระดาษ) สุนัฏฐา หรือ อ้อย ทวนความหลังถึงความรู้สึกของเธอที่มีต่อเรื่องเพศว่า เป็นเรื่องที่ไม่เคยอยู่ในหัวของเธอมาก่อน และโดยสถานภาพที่เป็นสาวโสด ไม่ชอบพูดเล่นในเรื่องนี้ เธอจึงไม่เคยคิดที่จะก้าวเข้ามาในดินแดนของ เรื่องชีวิต เหมือนที่โครงการก้าวย่างอย่างเข้าใจให้นิยามกับเรื่องเพศไว้  

ดังนั้น ในช่วงแรกของการทำงานเป็นวิทยากรหลัก ซึ่งต้องอบรมครูในโรงเรียนที่มาเข้าโครงการฯ เธอเลือกทำกิจกรรม ณัฐกับเมย์ (กิจกรรมบทบาทสมมติเมื่อเข้าไปเกี่ยวข้องกับเยาวชนที่ตั้งครรภ์เมื่อไม่พร้อม) เพียงกิจกรรมเดียว เพราะทำให้เธอไม่ต้องพูดเรื่องเพศอย่างตรงไปตรงมา 

 

         “ความกังวลใจของเราในตอนนั้น คือ เราเป็นโสด กลัวคนจะคิดกับเรายังไงถ้าเราพูดเรื่องพวกนี้ กว่าจะผ่านความรู้สึกนั้นมาได้ ก็ใช้เวลาพอสมควร จนกระทั่งเริ่มรู้สึกว่า เด็กของเรากำลังถูกรุมกระหน่ำด้วยเรื่องต่างๆ โดยที่เขาไม่มีอะไรจะใช้ป้องกันตัวได้ดี พอคิดได้ว่าการช่วยเด็กสำคัญกว่าภาพลักษณ์ตัวเอง จากนั้นก็เลยไม่ค่อยสนใจเสียงรอบข้างเท่าไหร่

หลังจากความกังวลใจในเรื่องภาพลักษณ์หมดไป สิ่งที่มาแทนที่คือ ความเข้าใจในกระบวนการจัดการเรียนรู้เรื่องเพศที่เพิ่มพูนขึ้นตามกาลเวลา ภารกิจของสุนัฏฐาในฐานะศึกษานิเทศก์ที่ต้องลงติดตามการสอนของครูในโรงเรียนก็ชัดเจนขึ้นเช่นกัน โดยสุนัฏฐาพบบทเรียนของการลงติดตามการสอนของครูในโรงเรียนว่า รูปแบบการโค้ชอย่างเป็นทางการนั้นแทบเป็นไปไม่ได้เลยในทางปฏิบัติ

           ช่วงแรกๆ ที่ทำงานกับโครงการฯ เราก็พยายามลงให้ครบทุกโรงเรียน อย่างน้อย 1 ครั้ง ต่อ 1 เทอม โดยลงไปเยี่ยมเป็นทีม จากนั้นก็แวะไปดูการสอนหลังห้องของครู ทำได้สองปี พอมาปีที่สาม ภารกิจของเรามากขึ้น ด้านครูเองก็ยอมรับว่าต้องแบ่งเวลาของการสอนไปใช้ในการทำกิจกรรมที่มีเข้ามาอยู่ตลอดเวลา ทำให้การลงไปโค้ชแบบที่โครงการฯ ออกแบบไว้ คือให้ไปนั่งดูหลังห้องนั้นเกิดขึ้นได้ยากมาก หรือแม้แต่การให้โรงเรียนโค้ชกันเอง จากประสบการณ์ของเรา มันก็แทบจะไม่เป็นจริงเลย หลังๆ มา เราก็เลยโค้ชแบบไม่เป็นทางการมากกว่า เพื่อทำให้ครูรู้สึกสบายใจ และรู้ว่าเราพูดคุยกันได้เสมอยามมีปัญหา แต่ไม่ได้เน้นในเรื่องวิชาการมากนัก

นอกจากได้ข้อสรุปถึงการโค้ชว่าทำได้ยากแล้ว ในการทำงานกับโรงเรียนในโครงการฯ สุนัฏฐาเห็นด้วยว่า สามปีที่ผ่านมา การสอนเพศศึกษาในโรงเรียนยังไม่มีรูปแบบที่ชัดเจนตายตัว เพราะขึ้นกับความสะดวกใจของโรงเรียนในการจัดเข้าตารางสอน และประเด็นสำคัญที่ยังเป็นเรื่องถกเถียงในทุกเวทีคือ การ ไม่สอนเพศศึกษาในโรงเรียน ซึ่งในความเห็นของเธอมองว่าครูที่สอนวิชาสุขศึกษาทุกคน ทุกโรงเรียนต้องสอนเนื้อหานี้อยู่แล้ว ประเด็นสำคัญอยู่ที่ว่าจะสอนอย่างไร และเด็กควรได้เรียนรู้อะไรบ้าง

การที่โรงเรียนหรือครูจะให้ความสำคัญในการสอนเรื่องนี้อย่างจริงจังและเกิดคุณค่ากับนักเรียนนั้น โรงเรียนจะต้องมีความตระหนัก เห็นคุณค่าของการสอนเพศศึกษา โดยไม่กังวลใจว่าใครจะคิดอย่างไร และเชื่อมั่นว่าเมื่อเด็กเรียนรู้เรื่องนี้แล้ว จะเป็นประโยชน์กับเด็กจริง โรงเรียนหรือครูต้องฝ่าด่านของสังคมที่ตีกรอบไว้ว่าเพศศึกษาคือเพศสัมพันธ์ เรื่องเพศเป็นเรื่องไม่ดี ชี้โพรงฯ ให้ได้ก่อน ซึ่งเรื่องนี้ต้องใช้เวลาและใช้ต้นทุนใจเป็นเดิมพัน

และเมื่อกระทรวงศึกษาธิการปรับให้ทุกโรงเรียนใช้หลักสูตรแกนกลาง 2551 สุนัฏฐาเห็นว่านี่คือช่องทางที่เอื้อให้โรงเรียนสามารถจัดการสอนเพศศึกษาได้สะดวกขึ้น หลังจากเธอได้มีโอกาสลงนั่งวิเคราะห์หลักสูตรแกนกลางอย่างใกล้ชิด และทำให้เห็นบทบาทที่ชัดเจนของศึกษานิเทศก์ในการช่วยกระตุ้นให้โรงเรียนเห็นช่องทางของการนำเพศศึกษาไปไว้ในระบบของสถานศึกษา

ในกระบวนการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษากลุ่มสาระ อยากเชิญชวนให้เพื่อนศึกษานิเทศก์ใช้โอกาสนี้ชวนคุณครูวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของมาตรฐานการเรียน ตัวชี้วัด และสาระการเรียนรู้ สมรรถนะ และคุณลักษณะของผู้เรียน เพื่อจัดทำคำอธิบายรายวิชาและหน่วยการเรียนรู้ โดยร่วมวิเคราะห์ทุกมาตรฐานและตัวชี้วัด เพื่อให้คุณครูได้เห็นเนื้อหาและตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับเพศศึกษา คำที่ปรากในตัวชี้วัดและมาตรฐานจะเป็นตัวบ่งบอกถึงแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้แก่นักเรียน และได้เห็นกำหนดเวลาที่ใช้สอนซึ่งมีมากกว่า 16 คาบ/ปี โดยเฉพาะในกลุ่มสาระสุขศึกษา เราสามารถชวนคุยได้เลยว่ามีเรื่องไหนบ้างที่ยังขาด หรือครูไม่มีเนื้อหาที่จะสอนเด็ก ซึ่งก็จะมาลงที่เรื่องเพศศึกษานี่แหละ ยกตัวอย่าง ให้บอกความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในครอบครัว อย่างนี้ไม่เพศตรงไหน หรือให้แสดงวิธีการขอร้องความช่วยเหลือ นี่ก็เข้าเรื่องทักษะการสื่อสาร เพราะฉะนั้น ตอนนี้ช่องทางการสอนให้ได้ครบ 16 คาบต่อปี ไม่ใช่ปัญหาอีกแล้ว เพราะจากการวิเคราะห์สาระและมาตรฐาน เรื่องเพศศึกษารอบด้านของโครงการฯ สอดคล้องกับตัวชี้วัดทุกตัว สามารถสอนได้เต็มๆ เลย ไม่ได้ใช้คำว่า ไปแทน นะ แต่มันมีอยู่แล้ว เราแค่ไปชี้ให้ครูเห็นเท่านั้นเองว่าเรื่องนั้นอยู่ตรงไหน โจทย์วันนี้มีอย่างเดียวคือ ครูจะสอนหรือไม่สอน

ซึ่งการกล้าสอนของครู ถือเป็นความท้าทายของสุนัฎฐาในการทำงานกับครูสุขศึกษาในเขตพื้นที่ที่เธอรับผิดชอบ เพราะครูส่วนใหญ่ที่สอนสุขศึกษาเป็นผู้ชาย จึงยังมีความกังวลใจในภาพลักษณ์ของตน ซึ่งว่าไปแล้วความกลัวของครูผู้ชายก็ไม่ต่างจากเธอที่เป็นหญิงโสด

เราก็พยายามหาตัวอย่างจากครูผู้ชายในพื้นที่ที่เข้าโครงการฯ กับเรา เพื่อให้ครูเหล่านั้นได้เห็นว่า การสอนเพศศึกษาโดยครูผู้ชายไม่ใช่อุปสรรค เพียงแต่อาจจะต้องใช้เวลาอีกพอสมควรในการปรับเปลี่ยนทัศนคติของครูเหล่านี้

และเธอรอได้ เพราะเธอเองก็ให้เวลากับตัวเองในการเปลี่ยนความคิดเรื่องเพศมาแล้ว

 

 


 



ความคิดเห็นที่  7

คิดถึงครูค่ะ ครูของหนูเก่งเสมอไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน หนูจะเป็นกำลังใจให้ครูเสมอค่ะ
ครูเป็นแรงบันดาลใจในการทำงานของหนูหลายอย่าง จะหาโอกาสไปเยี่ยมครูนะคะ

ลูกศิษย์ที่เดินตามรอยครู(ร.ร.บ้านโนนเมือง(เยี่ยมประชาสรรค์))   (13 พฤษภาคม 2556  เวลา 16:33:33)

ความคิดเห็นที่  6

อ้อย  ....เธอเกางเสมอ.... คิดถึงนะ

สุนันท์  หลวงชัยสินธุ์   (17 ตุลาคม 2554  เวลา 22:18:09)

ความคิดเห็นที่  5

มี E-mail ไม๊ค๊ะ

MMY   (1 ธันวาคม 2553  เวลา 01:50:17)

ความคิดเห็นที่  4

พี่อ้อยเก่งจังเอาใจช่วยให้พัฒนางานดีๆเพื่อครูและนักเรียนต่อไปนะคะ

บัว   (27 ตุลาคม 2553  เวลา 07:39:29)

ความคิดเห็นที่  3

ต้องสู้นะคุณครูอ้อย

             ตอนนี้พี่พอมีเวลาว่างบ้างแล้วจึงได้เข้ามาดูในเวป คนเก่าคนแก่หายไปเยอะนะครับ แต่ก็ดีคลื่นลูกใหม่จะได้เข้ามาแทนที่ แต่ที่ดีที่สุดต้องทั้งเก่าทั้งใหม่ก้าวไปพร้อมกันนะครับ

                                                                             คนเก่าที่ล้าสมัยฮิฮิ

มนตร์ชัย โลหะการ   (20 กรกฎาคม 2553  เวลา 21:51:19)

ความคิดเห็นที่  2

เป็นสิ่งที่ดีครับ สู้ๆๆๆๆๆๆ

เด็กถมนะโม ม.วลัยลักษณ์   (30 พฤษภาคม 2553  เวลา 20:37:29)

ความคิดเห็นที่  1

เป็นกำลังใจให้พี่อ้อยเสมอจากน้องชาย

น้องชาย(สังคม)สุไหงโก-ลก   (25 พฤษภาคม 2553  เวลา 10:13:00)