Loading ...
ทางสองแพร่งและดาบสองคม?
ทางสองแพร่งและดาบสองคม?
ดิเรก ตั้งสายัณห์
อาจารย์คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี
ืสองทางเลือกระหว่างค่านิยมเก่าและใหม่ในการสอนเพศศึกษาคือ การเน้นไม่ให้มีเพศสัมพันธ์กับเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัย เป็นทางเลือกสำหรับสถาบันการศึกษาและผู้สอนวิชาเพศศึกษา โดยมีจุดสำคัญสำหรับการเลือกคือ สภาพปัญหาและความต้องการของผู้เรียน
     อาจารย์ดิเรก ตั้งสายัณห์ อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี เล่าว่าเมื่อประมาณเจ็ดแปดปีที่แล้ว มีเจ้าหน้าที่จากองค์การแพธและมูลนิธิเข้าถึงเอดส์เข้าไปติดต่อ พูดคุยกันเกี่ยวกับแนวคิดเพศศึกษาแบบรอบด้าน และต้องการทดลองนำร่องในระดับอุดมศึกษา

     ขณะนั้นอาจารย์ดำรงตำแหน่งเป็นอธิการบดี ซึ่งมีบทบาทสำคัญมากต่อการกำหนดทิศทางหรือนโยบายการสอน การตกลงเข้าร่วมโครงการมีเสียงต้านและข้อสงสัยไม่น้อยในการประชุมชี้แจงกับคณาจารย์ที่เกี่ยวข้อง

     จนถึงปี ๒๕๔๙ วิชาเพศศึกษาแบบรอบด้านถูกบรรจุเป็นวิชาเลือกสำหรับนักศึกษาทุกชั้นปี ในมหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรีเรียบร้อยแล้ว พร้อมกับเสียงตอบรับค่อนข้างดีจากนักศึกษาเสียด้วย
การออกกฎระเบียบหอพัก หรือวิ่งไล่ตามแก้ปัญหาตั้งครรภ์เมื่อไม่พร้อม ไม่ใช่การแก้ไขที่สาเหตุ
     อาจารย์ดิเรกเห็นว่า ในขณะที่อาจารย์ต้องรับผิดชอบต่อปัญหาพฤติกรรมของนักศึกษาและเป็นผู้สอน ทำให้ต้องเกี่ยวข้องกับปัญหาทั้งด้านการเรียน ปัญหาส่วนตัวของเด็กในรั้วมหาวิทยาลัย และพบว่าปัญหาเรื่องเพศสัมพันธ์ส่วนใหญ่ก็มีรากเหง้ามาจากการไม่รับผิดชอบต่อการมีเพศสัมพันธ์ของทั้งชายและหญิง ซึ่งเกิดขึ้นอยู่เสมอ และไม่มีทีท่าว่าจะลดลง แม้ว่ามหาวิทยาลัยจะเข้มงวดกวดขันเรื่องความประพฤติ การแต่งกาย การแสดงออก การเฝ้าระวังโดยขอความร่วมมือกับเจ้าของหอพัก การสุ่มตรวจในสถานบันเทิงหรือแหล่งรวมตัวของวัยรุ่น รวมทั้งการอบรมสั่งสอนในชั้นเรียน

     เมื่อนโยบายการเฝ้าระวังเข้มงวดก็ดูเหมือนว่าปัญหาจะเงียบไป แต่ไม่สามารถรับรองว่าได้ผลอย่างยั่งยืน การชี้แจงให้คณาจารย์และผู้เกี่ยวข้องให้ยอมรับการทดลองใช้หลักสูตรเพศศึกษาแบบรอบด้านสำหรับนักศึกษา จึงต้องท้าทายกันด้วยวิธีคิดต่อการทำงานและการสอนเพศศึกษาว่า ไม่ใช่พุ่งเป้าการลดสถิติจำนวนของปัญหาอย่างเดียว แต่ควรเน้นสาเหตุของการเกิดปัญหา ด้วยการส่งเสริมวิธีคิดที่มองเห็นคุณค่าของตัวเองและผู้อื่น เข้าใจจุดอ่อนจุดแข็งของตนเอง รอบคอบในการตัดสินใจ เพราะการตั้งครรภ์เมื่อไม่พร้อม การไม่รับผิดชอบต่อพฤติกรรมทางเพศ มีสาเหตุจากวิธีการเลี้ยงดูที่ทำให้ชายและหญิงมีมุมมองต่อเรื่องเพศและเพศสัมพันธ์แตกต่างกัน
การสอนเพศศึกษาแบบรอบด้าน ถ้าผู้สอนจับประเด็นผิดก็จะมีแต่เรื่องลามก
     ในมุมมองของอาจารย์ดิเรกเห็นว่า การสอนเพศศึกษาเป็นการพูดถึง “ความจริงของชีวิตคน” ซึ่งมีทั้งด้านบวกและด้านลบ จึงถูกตั้งคำถามถึงจริยธรรมว่า เพศศึกษากำลังปลูกฝังจริยธรรมแบบใดกับผู้เรียน

     อาจารย์ดิเรกอธิบายว่า หากจะมองว่า “บวก” คืออะไร และ “ลบ” คืออะไร ก็ต้องเข้าใจวิถีชีวิตปัจจุบันว่าการรับรู้ในชีวิตของเด็กไปไกลกว่าห้องเรียนมากมาย อยู่นอกเหนือการควบคุม จึงเป็นลบได้ง่ายเพราะได้รับข้อมูลไม่รอบด้าน แต่การเรียนการสอนในชั้นเรียนมีจุดประสงค์หลักคือ ให้ผู้เรียนวิเคราะห์ด้วยตัวเอง มองเห็นความสำคัญของผู้อื่น จึงเป็นบวก และได้นำข้อถกเถียงนี้ไปเป็นคำถามหลังเรียนวิชาเพศศึกษาแบบรอบด้านด้วยเช่นกัน

     อาจารย์ดิเรกมีความเห็นเพิ่มเติมว่า ความท้าทายที่ผู้สอนต้องเผชิญคือ การไม่ใช้อคติไปตัดสินเด็ก ไม่ว่าคำตอบนั้นจะเป็นอย่างไร เพราะการพูดคุยเรื่องเพศวิถีเป็นเรื่องละเอียดอ่อน กระทบต่อตัวตนของคน ผู้เรียนย่อมจับตามองท่าที ทัศนคติต่อเรื่องเพศของผู้สอนไปด้วยพร้อมกัน และต้องมองทะลุในกรอบเนื้อหาของวิชาว่า ครอบคลุมวิถีชีวิตทุกด้านโดยมองจากความเป็นเพศ ไม่ใช่การมีเพศสัมพันธ์เท่านั้น
การบรรจุรายวิชาเพศศึกษาแบบรอบด้าน เป็นการทำให้องค์ความรู้เพิ่มพูนขึ้น
     ก่อนบรรจุเพศศึกษาเป็นรายวิชา อาจารย์ดิเรกเริ่มจากการทำความเข้าใจกับผู้เกี่ยวข้องก่อน ด้วยมุมมองที่ไม่ใช่วิธีการแก้ไขปัญหาแบบสำเร็จรูป เพราะผู้เรียนต่างมีสิทธิเลือกและรับผิดชอบต่อชีวิตตนเอง โดยก่อนหน้านั้นทางมหาวิทยาลัยได้จัดเป็นกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนมาก่อน ส่วนการเตรียมการเพื่อบรรจุหลักสูตรก็เป็นไปตามเงื่อนไขและระเบียบที่ทางมหาวิทยาลัยกำหนด

     “ไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะทำให้คนเข้าใจเรื่องเพศศึกษาแบบรอบด้าน ในสถานศึกษาบางแห่งผู้สอนเข้าใจ ต้องการสอน แต่ผู้ตัดสินใจระดับนโยบายไม่เปิดโลกทัศน์ ทุกอย่างก็ชะงัก”

     ผลการจัดการเรียนการสอนในปี ๒๕๔๙ ที่ผ่านมา ผู้เรียนให้ความสนใจมาลงทะเบียนกันมาก แต่จัดให้ได้เพียง ๔๕ คนใน ๑ ห้องเรียนสำหรับนักศึกษาสาขาอื่น และ ๑๑๐ คน ใน ๔ ห้องเรียนสำหรับนักศึกษาสาขาการศึกษาที่จะเป็นครูในอนาคต ส่วนในปี ๒๕๕๐ ก็มีนักศึกษาสนใจมาลงทะเบียนเรียน และเปิดสอน ๑ ห้อง เนื่องจากข้อจำกัดด้านผู้สอน อาจารย์จึงรู้สึกพอใจกับผลที่เกิดขึ้น

     ในท้ายที่สุด อาจารย์ดิเรกฝากเป็นกำลังใจสำหรับผู้สอนเพศศึกษาด้วยกันว่า ต้องเชื่อมั่นในสิ่งที่ทำ ถ้าเห็นว่าดีก็ทำ เสียงสะท้อนทั้งบวกและลบย่อมมีแน่นอน และต้องอาศัยจุดยืนที่เข้มแข็งของตัวเราเอง อย่าท้อถอย อย่ายอมแพ้ วันหนึ่งย่อมมีคนเข้าใจจนได้

     “อะไรที่เปลี่ยนแปลงเร็ว มักเกิดจากกำลัง และการใช้อำนาจ แต่การเปลี่ยนจากรากลึกอาจช้า แต่ยั่งยืน”


ความคิดเห็นที่  11

ขอบคุณทุกๆคนครับ

ดิเรก ตั้งสายัณห์   (8 มิถุนายน 2559  เวลา 13:05:17)

ความคิดเห็นที่  10

สวัสดีค่ะ ท่านอาจารย์ดิเรก...
หนูระลึกถึงคำสอนของครูตลอดเวลาค่ะ ขอบคุณนะค่ะที่ให้ความรู้ทั้งด้านวิชาการ
และด้านการใช้ชีวิต..^^

ครูเซิร์ฟ.. โรงเรียนกาญจนานุเคราะห์   (21 มิถุนายน 2556  เวลา 16:22:05)

ความคิดเห็นที่  8

อาจารย์สอนดีมากค๊...สอนสนุก..แต่น่าเสียได้ไม่ได้เรียนเพศศึกษากับอาจารย์

ลักษณา เรียนครูที่ราชภัฏกาญฯ   (1 ธันวาคม 2554  เวลา 23:42:24)

ความคิดเห็นที่  7

 กราบเรียน  อาจารย์ ที่เคารพอย่างสูง ตอนนี้ผมกำลังสอนเพศศึกษาของ องค์กร แพธ สำหรันนักเรียนมัธยมต้นครับเท่าที่ศึกษาแผนการจัด
                กิจกรรมการเรียนการสอน ทางแพธได้จัดมาให้ดีมากและเหมาะสมกับวัยของนักเรียน  เมื่อถึงชั่วโมงเพศศึกษานักเรียนตั้งใจ
                เรียนดีครับ   กล้าแสดงออก  กล้าซักถาม  กล้าโต้แย้ง  สนุกสนานดีครับ  แต่มีครูหลายคนก็คัดค้านเพราะเขาคิดว่าเป็นชี้โพรง
                ให้กระรอกครับ
               

ความคิดเห็นที่  6

เป็นลูกศิษย์ อาจารย์ กิจกรรมการเรียนการสอนของอาจารย์ดีมากๆ
ขอขอบคุณ และขอนำไปใช้เป็นแนวทางในการสอนนักเรียนโรงเรียนอู่ทอง

วรนุช   ออเพชร   (28 มีนาคม 2552  เวลา 13:04:26)

ความคิดเห็นที่  5

ตอนนี้ผมเป็นนักศึกษาฝึกสอนและได้ทำสังคมมิติกับนักเรียนห้องหนึ่งพบว่ามีนักเรียนได้ปรึกษาเกี่ยวกับเรื่องเพศศึกษาหลายเรื่องและได้รู้พฤติกรรมในเรื่องเพศของเด็กที่หลากหลายและเด็กเหล่านั้นกำลังมีค่านิยมที่ผิดแปลก อาทิ การแลกคู่นอน  การไม่ใช้ถุงยางอนามัย  มีนักเรียนบางคนมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่ประถม  และทานยาคุมตั้งแต่อายุ 12 ซึ่งนับว่าเป็นสิ่งสำคัญที่ควรมีหน่วยงานที่คอยช่วยเหลือป้องกันอย่างเร่งด่วนและหน่วยงานที่สำคัญที่สุดคือครอบครัว

ฤทธิชา  บัวศิริ   (2 มกราคม 2552  เวลา 11:22:56)

ความคิดเห็นที่  4

อาจารย์สอนดี มาก ๆ ขอบอก เราเรียนแล้ว

และก็มีประโยชน์สุด ๆ

บุ๋มบิ๋ม   (11 สิงหาคม 2551  เวลา 23:11:30)

ความคิดเห็นที่  3

สวัสดีครับอาจารย์ ผมเป็นลูกศิษย์ของอาจารย์คนหนึ่งมีความเห็นว่า การสอนเพศศึกษา มีความสำคัญอย่างมากในยุคปัจจุบัน  และผู้ที่สอนให้เด็กรู้ถึงเรื่องเพศมากที่สุดคือครูอาจารย์  ดังนั้นครูอาจารย์ควรเข้าใจในเรื่องเพศและสามารถสื่อความหมายทำการสอนให้ถูกวิธี    

ฤทธิชา  บัวศิริ   (8 กรกฎาคม 2551  เวลา 12:32:46)

ความคิดเห็นที่  1

ขอเป็นกำลังใจให้ด้วยค่ะ ขอให้เชื่อมั่นและศรัทธา " something must be believed to be seen "

อาจารย์ตู่ ลำปาง   (23 มกราคม 2551  เวลา 20:23:16)