เรื่องเพศกับความเชื่อศาสนา อำนาจระหว่างหญิงชาย ผู้ใหญ่เด็ก และจริยธรรม
อาจารย์สุลักษณ์ ศิวรักษ์
วันพุธที่ ๑๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๒.๐๐ น.
 
ความเชื่อและศาสนา

     ความเชื่อกับศาสนาใกล้เคียงกันแต่ต่างกัน แม้แต่คำว่า “ศาสนา” เองเราต้องตีความหมายให้ชัด ศาสนาจริงๆ แล้ว คือ เป็นเรื่องของการสั่งสอนให้มนุษย์ค้นพบตัวเองหรือพบสิ่งที่ประเสริฐสุดในความเป็นมนุษย์ มนุษย์จะพบสิ่งประเสริฐสุดได้ในแต่ละศาสนาแตกต่างกันออกไป ไม่ว่าจะเป็นพระเจ้า ความลับ หรือความสุข แต่มนุษย์มักจะไม่พบกับความประเสริฐสุดเพราะมีสิ่งธรรมดาสามัญบังอยู่ คือ กิน กาม เกียรติ ซึ่งแต่ละศาสนาจะมีคำสอนในความพยายามเข้าถึงความประเสริฐสุดนี้ เนื้อหาสาระอยู่ตรงนี้ สำหรับพุทธศาสนาความประเสริฐสุดดังกล่าว คือ ธรรมะ ศาสนาพุทธต่างจากศาสนาอื่นที่พยายามไม่เน้นเรื่องความเชื่อ ศาสนาพุทธในเมืองไทยพังและเสื่อมเพราะเน้นเรื่องความเชื่อ ความเชื่อเป็นสิ่งที่ให้ทั้งคุณและโทษหากไม่ใช้สติหรือวิจารณญาณ (อาจเป็นสิ่งอื่นนอกเหนือเหตุผลได้)

 
ศีล
     ศีล คือ ความปกติ ข้อที่หนึ่งของศีลในพุทธศาสนิกชน คือการฆ่าสัตว์ การฆ่าคือความรุนแรงเป็นสิ่งหนึ่งที่ผิดศีลสังคมเวลานี้เป็นสังคมที่ผิดปกติ เป็นสังคมที่เน้นความรุนแรง ศีลเป็นเพียงขั้นตอนแรกในการศึกษา แต่การศึกษาในพุทธศาสนา คือ ไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปัญญา) ศีลจะปกติได้ต้องมีจิตสิกขา (สมาธิ และปัญญา) ให้รู้สึกว่ามีความเป็นปกติขนาดไหน เอาเปรียบตัวเองมากน้อยขนาดไหน ปัจจุบันนี้ศีลควรเข้าใจโครงสร้างทางสังคมอันอยุติธรรม
 
ความเชื่อ
     ความเชื่อให้ทั้งคุณและโทษ ความเชื่ออาจมีประโยชน์ในประเด็นทางเพศสังคมไทยโบราณโดยเฉพาะทางภาคเหนืออนุญาตให้ไปมาหาสู่กันได้ แต่ห้ามร่วมประเวณีเพราะผิดผี หากคนเชื่อในผีก็จะมีการร่วมประเวณีแต่จะมีการไปมาหาสู่กัน ความเชื่อดังกล่าวช่วยให้สังคมอยู่ได้ เช่นเดียวกับการโกนจุกที่เป็นตัวบ่งว่าได้ผ่านเข้าสู่วัยรุ่นแล้ว แต่ความเชื่อเป็นสิ่งที่แหวกได้และในความเป็นจริงผู้ที่มีอำนาจก็แหวกกรอบความเชื่อตลอดเวลา ปัจจุบันเมื่อความเชื่อปราศนาการไปมากเท่าใด วิทยากรคิดว่าคนในสังคมควรใช้สติวิจารณญาณมากขึ้น ความเชื่อแบบใหม่ คือ ความเชื่อเรื่องทุนนิยมมอมเมาไม่ต่างกับศาสนาที่มอมเมา และเชื่อว่าจะได้ความสุขจากจุดสุดยอดในการเสพ

     ศาสานาพุทธไม่มีความเชื่อที่ตายตัว เราต้องเชื่อว่าหลักเกณฑ์อันไหนที่สำคัญ แต่ละคนมีสิทธิจะมีความเชื่อตามรูปแบบต่างๆ ได้ จะมีคุณหรือโทษควรพิจารณาเอาเอง

     การอ่านหนังสือทางศาสนาก็ไม่ควรเชื่อ เพราะมีทั้งภาษาคนและภาษาธรรม นอกจากนี้ไม่ควรอ่านอย่าอคติหรือดูถูกศาสนาอ่าน
 
กรรม
     ความจริงเกิดจากเจตนาในการกระทำบางครั้งเกิดจากเจตนาที่ถูกแต่ในปัจจุบันกรรมส่วนใหญ่เกิดจากเจตนาที่ถูกครอบงำโดยเฉพาะสถาบันสื่อสารมวลชน และสถาบันการศึกษา สถาบันการศึกษาเป็นสิ่งที่สร้างเจตนาความชั่วร้ายมาก สอนไปด้วยความรุนแรงไม่สอนให้คิด เป็นเรื่องของสิ่งที่ติดไปด้วยพันธนาการ
 
เซ็กส์จากมุมมองทางศาสนา
     เซ็กส์ไม่ใช่เรื่องอันตราย แต่ควรวางท่าทีที่ถูกต้อง หมายความว่า จะเสพอะไรต้องมีสติสัมปัญชัญญะ เวลาร่วมเพศต้องมีจิตอันเป็นกุศล และไม่เอาเปรียบคู่นอนของคุณไม่ว่าจะเป็นเพศใดก็ตาม พุทธศาสนาสอนว่าเซ็กส์เป็นสิ่งที่มีได้ แต่ควรมีเซ็กส์อย่างมีมิตรภาพ
 
ศาสนากับการเมือง
     เรื่องของทิเบต ต้องเขาใจว่าประเทศทิเบตเป็นประเทศที่ถูกยึดครองโดยไม่มีความชอบธรรม เราก็ถูกครอบงำโดยความชอบธรรม ปัจจุบันเราถูกครอบงำโดยทุนนิยมและบริโภคนิยม วัฒนธรรมของทิเบตมีศาสนาเป็นหลัก ดังนั้นการเคลื่อนไหวทางการเมืองจึงมีศาสนาเป็นหลัก แต่ในสังคมไทยศาสนาพุทธในเมืองไทยถูกปู้ยี้ปู้ยำตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ปัจจุบันเราก็ไม่รู้ว่าถูกครอบงำ
 
ความเห็นเกี่ยวกับทอม กะเทย ดี้
     สภาพสังคมปัจจุบัน คนที่เป็นทอม กะเทย ดี้ สังคมมักจะยัดเยียดว่าเขาผิกปกติ เราต้องให้เกียรติเขายอมรับความแตกต่างจากเขา มนุษย์ควรเห็นซึ่งกันและกัน ในด้านการทำแท้งเราไม่ควรไปประณาม ถ้าไม่ทำแท้งเราจะช่วยเลี้ยงลูกเขาไหม เราต้องมองด้วยมิตรภาพ ให้คำปรึกษา ตามความคิดทางพุทธศาสนาสิ่งที่สำคัญที่สุดคือมิตรภาพ
 
วินัยกับพุทธศาสนา
     คำว่าวินัยเป็นหัวใจหลักของพุทธศาสนา แต่ในความหมายของพุทธศาสนาคือกฏเกณฑ์อันประเสริฐ การศึกษากระแสหลักเพิ่มความหลงให้ต้องไต่เต้าหรือเพิ่มความโลภ ช่วงหลังเริ่มมีการศึกษากระแสใหม่ในเรื่องของการศึกษา เศรษฐศาสตร์หรือสังคมศาสตร์เพื่อความสุขมากขึ้น วินัยทั้งหมดต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์ของคนที่ถือตามวินัย การทำให้คนเหมือนกันหรือพยายามให้คนต้องมีทิศทางเป็นสิ่งที่มิได้เป็นไปเพื่อประโยชน์ของคนส่วนใหญ่ วินัยต้องใช้ความรักเป็นพื้นฐานมิใช่การสั่งให้ทำ สถาบันการศึกษาต้องวินัยมาให้กดขี่นักเรียน หรือครูด้วยกันเอง อย่างนี้ไม่นับเป็นวินัยทางพุทธศาสนา วินัยต้องเปิดเผย
 
การสอนเรื่องเพศกับเด็ก
     การสอนเป็นเรื่องที่แสดงอำนาจ เราควรพูดว่าการเรียนรู้เป็นสิ่งดี คนรุ่นเก่ากับคนรุ่นใหม่มีสิ่งที่ต้องเรียนรู้กันอยู่ตลอดเวลา คำว่า “กิ๊ก” เรามักนึกว่ามีนัยยะเอาเปรียบทางเพศ แต่เราจะทำอย่างไรให้มันไม่มีนัยยะอย่างนั้น การมีกิ๊กมิใช่สิ่งผิดหากแต่ต้องให้เกียรติและมีมิตรภาพซึ่งกันและกัน อาจมิได้มีนัยยะทางเพศก็ได้
 
การทำแท้งของเด็กวัยรุ่น
     การทำแท้งเป็นเรื่องปลายเหตุ ทำไมถึงต้องทำแท้ง? การที่ผู้หญิงท้องเป็นเหตุให้ผู้ชายเอาเปรียบ การศึกษาต้องสอนให้เพศศึกษาเป็นเนื้อหาสาระหลัก ให้มีความเข้าใจในเรื่องทางเพศ เพศมิใช่สิ่งที่น่ากลัว เละเทะ เหลวไหล ความรู้เหล่านี้ต้องไปพร้อมความรัก ความเข้าใจ และความใคร่

     ถ้าจะมีความสัมพันธ์ทางเพศก็ต้องรู้จักใช้ถุงยางอนามัย เมื่อท้องแล้วผู้หญิงจะเสียหายมาก หากผู้ชายไม่รับผิดชอบ สิ่งสำคัญที่สุดเราต้องเห็นใจเด็กวัยรุ่นว่าพวกเรามีสิทธิที่จะพลาดพลั้งได้ และเมื่อพลาดพลั้งควรเข้าใจเขา ด้วยความกรุณา
 
การกดขี่กับอำนาจ

     อำนาจไม่ว่าอำนาจเงินหรืออำนาจในทางอื่นๆ คนที่มีอำนาจย่อมได้เปรียบคนไร้อำนาจ สังคมปัจจุบันอำนาจเป็นเครื่องมือต่อรองในทางกดขี่ หนึ่งในนั้นคือการกดขี่ทางเพศ บางครั้งสังคมยั่วยุให้ผู้หญิงพร้อมที่จะแลกตัวเองกับอำนาจ

     สถาบันการศึกษาต้องไม่ให้ระบบครอบงำ เราอาจไม่ต้องสอนศาสนาหรือปรัชญาเลยก็ได้ แต่เราควรสร้างมิตรภาพให้กับเด็ก เขาใจเด็กให้มาก มีเวลาให้มากขึ้น สิ่งที่เด็กต้องการคือความเป็นเพื่อน เด็กอาจมาคุยกับครูทำพวกเขาไม่รู้สึกว่าอันตราย
ู่

 
การรู้จักตัวเอง
     สังคมปัจจุบันแทบไม่ได้สอนให้รู้จักตัวเอง สังคมทุนนิยมเน้นว่าเราต้องมีไอ้นู่นไอ้นี่ (To have) แต่แทบไม่สอนเลยว่าเราจะเป็นอะไร (To be) เราจะทำอะไร หากเราจะสร้างการรู้จักตัวเองในบางครั้งเราอาจต้องใช้การภาวนาหรือการอยู่อย่างสงบ และควรมองคนอื่นๆ ที่ต่างออกไปจากเราด้วยมิตรภาพ
 
ภิกษุนี
     การเป็นภิกษุณีเป็นสิทธิของผู้หญิงอย่างหนึ่ง ผู้หญิงมีศักยภาพหลายอย่างที่ประเสริฐกว่าผู้ชาย โดยเฉพาะกรุณาคุณ ผมเชื่อว่าภิกษุนีจะช่วยให้ภิกษุดีขึ้นไปอีก ถ้าเราจะให้เป็นแม่ชีมันโดนกดขี่จากพระมาอีกที ผมเห็นด้วยที่จะให้มีภิกษุณี
 
การที่ชายเอาเปรียบหญิง
     ผู้หญิงอินเดียถูกเอาเปรียบมาก พอมีลูกชาย ก็เอาเปรียบลูกสะใภ้อีก ดังนั้นควรต้องรู้จักตัวเองและรู้ว่ามีอะไรดีหรือไม่ดีกว่าผู้ชาย สังคมไทยเป็นประเทศเดียวที่ผู้หญิงค่อนข้างมีบทบาทสูงทางด้านเศรษฐกิจ และการกลายเป็นไทยของคนจีน ผู้หญิงไทยต้องการให้ลูกของเขาเป็นไทย และลูกก็กลายเป็นไทย มีชื่อไทย แสดงให้เห็นอิทธิพลของผู้หญิงที่มีมากกว่าผู้ชาย
 
หนังโป๊
     ทุกเรื่องอย่าไปปฏิเสธ ในเรื่องหนังโป๊มิใช่สิ่งผิดเป็นเรื่องธรรมดา แต่มันจะไปเปิดโรคะจริต เราเป็นผู้ใหญ่ต้องให้ความเข้าใจ ดูหนังโป๊กับเด็กไปเลยก็ได้ และคุยกับเขา หากเราปิดบังมันจะทำให้ยิ่งอยากรู้และเมื่อไปหาความรู้ด้วยตัวเอง ก็อาจไม่มีความเข้าใจเกิดโรคะจริต
 
เพศนอกกระแสหลัก
     เรื่องเพศที่ผิดไปจากกระแสหลัก เมืองไทยเปิดกว้างเรื่องนี้มานานแล้วโดยเฉพาะสังคมนอกวัง คนที่เป็นกระเทยจูงมือกันในตลาดได้ตั้งแต่รัชกาลที่ ๕ เมืองไทยเรื่องเพศศาสนาไม่ได้เข้ามาตัดสิน มีฝรั่งหลายคนย้ายเข้ามาเมืองไทยเพื่ออยู่กับคู่รักเพศเดียวกัน แต่พอเรารับแนวคิดฝรั่งมาแล้วความคิดดังกล่าวมันเปลี่ยนแปลงไป